وسيله ازدواج فراهم نمىگردد و خواه و ناخواه انسان مجبور است مدتى را با محروميت بگذراند ، مبادا كسانى در اين مرحله قرار دارند گمان كنند كه آلودگى جنسى براى آنها مجاز است ، و ضرورت چنين ايجاب مىكند ، لذا بلا فاصله در آيه بعد دستور پارسايى را هر چند مشكل باشد به آنها داده مىگويد : « و آنها كه وسيله ازدواج ندارند بايد عفت پيشه كنند ، تا خداوند آنان را به فضلش بى نياز سازد » ( * ( وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لا يَجِدُونَ نِكاحاً حَتَّى يُغْنِيَهُمُ اللَّه مِنْ فَضْلِه ) * ) . نكند در اين مرحله بحرانى و در اين دوران آزمايش الهى تن به آلودگى در دهند و خود را معذور بشمرند كه هيچ عذرى پذيرفته نيست ، بلكه بايد قدرت ايمان و شخصيت و تقوا را در چنين مرحله اى آزمود . سپس از آنجا كه اسلام به هر مناسبت سخن از بردگان به ميان آيد عنايت و توجه خاصى به آزادى آنها نشان مىدهد ، از بحث ازدواج ، به بحث آزادى بردگان از طريق « مكاتبه » ( بستن قرارداد براى كار كردن غلامان و پرداختن مبلغى به اقساط به مالك خود و آزاد شدن ) پرداخته مىگويد : « بردگانى كه از شما تقاضاى مكاتبه براى آزادى مىكنند با آنها قرار داد ببنديد ، اگر رشد و صلاح در آنان احساس مىكنيد » ( * ( وَالَّذِينَ يَبْتَغُونَ الْكِتابَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ فَكاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْراً ) * ) . منظور از جمله « * ( عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْراً ) * » اين است كه رشد و صلاحيت كافى براى عقد اين قرار داد و سپس توانايى براى انجام آن داشته باشند و بتوانند بعد از پرداختن مال الكتابه ( مبلغى را كه قرار داد بسته‌اند ) زندگى مستقلى را شروع كنند ، اما اگر توانايى بر اين امور را نداشته باشند ، و اين كار در مجموع به ضرر آنها تمام شود و در نتيجه سر بار جامعه شوند بايد به وقت ديگرى موكول كنند كه اين صلاحيت و توانايى حاصل گردد . سپس براى اينكه بردگان به هنگام اداى اين اقساط به زحمت نيفتند